Geldwerving

Inhoud: Geldwerving | De vier wetten van de fondsenwerving | Kerkbalans | Periodieke schenkingen | Werven van nalatenschappen | Alternatieven voor cash in de eredienst | Extra collectemomenten | Oprichten van een stichting behoud dorps-(wijk-, stads-)kerk | Herijking van de verhuurtarieven | Organiseren van speciale acties | Grote-gevers beleid | Raad voor de Plaatselijke Geldwerving (RPG) | Subsidies | Commissie Steunverlening binnen de Protestantse Kerk

Geldwerving

In deze tijden van afnemende inkomsten aan levend geld én afnemende inkomsten uit vermogen wordt geldwerving steeds belangrijker voor het in stand houden van de plaatselijke gemeenten.

Afnemende inkomsten uit levend geld worden deels veroorzaakt door afnemende ledentallen, maar in toenemende mate ook door dat het aandeel betrokken leden dat het geven van bijdragen aan het plaatselijke kerkenwerk als een automatisme beschouwt afneemt.

Kerkrentmeesters moeten zich bewust worden van het gegeven dat geldwerving steeds minder een “administratief” proces is van het herinneren van de leden aan hun verantwoordelijkheid bij te dragen aan het kerkenwerk, en steeds meer een echt fondsenwervingsproces, met de daarbij behorende wetten en methoden, en de daarvoor benodigde professionele communicatiekracht.

De vier wetten van de fondsenwerving

De vier “wetten van de fondsenwerving” zijn de volgende:

 1) Geef de mensen een heldere reden waarom ze aan de kerk moeten geven. Vooral voor jongere leden is dat geven geen vanzelfsprekendheid meer. Wat zijn de “parels” van de gemeente, waarom doet de gemeente er toe?

2) Communiceer deze reden op een aantrekkelijke wijze. Vertel het verhaal van de gemeente (dat verhaal verschilt per gemeente, een standaardrecept is er niet voor te geven. Betrek bij deze en de vorige stap zoveel mogelijk deskundigheid en creativiteit, ook van buiten het college).

3) Realiseer dat de gemeenten uit verschillende groepen bestaat die ieder op een andere manier aangesproken willen worden. Het identificeren van die groepen en het ontwikkelen van aparte communicatie daarvoor wordt segmenteren genoemd. De groepen kunnen worden onderscheiden op bijvoorbeeld leeftijd/gezinsfase, maar ook op mate van betrokkenheid tot de gemeente, of bijvoorbeeld levensstijl. Ook hier geldt dat segmenten per gemeente kunnen verschillen.

4) Vraag voor een concreet, realistisch en positief doel. Het vullen van het gat in de begroting is dan niet zo’n goed voorbeeld; misschien wel concreet en hopelijk realistisch, maar niet positief, en de mensen willen graag geven aan iets positiefs. En maak de geefvraag zo mogelijk concreet, een bepaald bedrag of een benoemde stijging ten opzichte van een eerder gegeven bedrag (hiervoor is segmenteren op basis van geefgedrag essentieel).

Kerkbalans

De belangrijkste fondsenwervende actie is Kerkbalans. Voor meer informatie kijk bij www.kerkbalans.nl. Een andere belangrijke  inkomstenbron vormt de wekelijkse collecte in de eredienst.

Gemeenten hebben een scala aan ideeën geëffectueerd om deze en ander inkomsten te stimuleren. Hieronder volgt een bloemlezing.

Periodieke schenkingen

Als een lid een overeenkomst met de gemeente sluit om gedurende minimaal vijf jaar een bepaald bedrag te geven, is dat hele bedrag (en niet alleen het bedrag boven de 1 % van het onzuiver inkomen) fiscaal aftrekbaar. Vraag leden zo’n overeenkomst te ondertekenen en het fiscale voordeel  geheel of gedeeltelijk aan de kerk te schenken. Op de schenkcalculator  kan worden berekend wat dit voordeel is. De volgende downloads zijn aanwezig: een folder , een model overeenkomst  en een machtigingsformulier voor ondertekening door gemeente.

Werven van nalatenschappen

Gemeenten kunnen via onze webwinkel folders bestellen om leden te attenderen op de mogelijkheid de plaatselijke gemeenten in hun testament op te nemen. Zie hier.

Alternatieven voor cash in de eredienst

Als de gemeenten collectebonnen of -munten uitgeeft zijn deze fiscaal aftrekbaar.  Deze aanpak wordt ook belangrijker doordat mensen steeds minder (munt-)geld hebben naarmate meer betalingen per pin worden gedaan. Sommige gemeente experimenteren met digitale betaalmethoden.

Hier vindt u een artikel over contantloos betalen en collecteren in de kerk. En, meer recent, een artikel in het juli-augustusnummer 2019 van Kerkbeheer.

Bij twee gemeenten is een aantal toepassingen getest. Zij hebben hun bevindingen ter beschikking gesteld. Daar kunnen geen rechten aan worden ontleend. Daadwerkelijken functionaliteiten en voorwaarden dienen altijd met de betreffende aanbieders van de app's te worden geverifieerd. Als er op de geboden informatie aanvullingen of aanpassingen nodig is, dan vernemen we dat graag en zal er zo nodig aanpassing plaatsvinden. Het overzicht uit Scheveningen (tekst is erg gecomprimeerd op de pdf, dus u moet hem op scherm flink vergroten voor hij leesbaar is) vindt u hier. Het overzicht uit Amsterdam vindt u hier. 

Extra collectemomenten

Bijvoorbeeld een eindejaarscollecte, of een dankdagcollecte, en niet te vergeten een verjaardagsfonds. En gemeenten die dat nog niet hebben: een derde collecte na de eredienst.

Bovengenoemde activiteiten zijn vooral gericht op het vergroten van de inkomsten bij bestaande leden. Daarnaast zijn er ook veel mogelijkheden om inkomsten te genereren die (ook) bij rand- en niet-kerkelijken in het werkingsgebied van de gemeenten vandaan komen.

Oprichten van een stichting behoud dorps-(wijk-, stads-)kerk

Veel ook niet-kerkelijke inwoners van dorpen, wijken en steden hechte belang aan de aanwezigheid van het kerkgebouw als baken en markeringspunt; een stichting biedt ook hen de mogelijkheid een bijdrage aan het onderhoud daarvan te leveren. Een interessant artikel hierover verscheen in 'Kerkbeheer' januari 2018. Zie hier.

Herijking van de verhuurtarieven

Veel gemeenten hanteren jarenlang dezelfde tarieven voor verhuur van kerk en kerkelijk centrum, en maken vaak ook geen onderscheid tussen leden en niet-leden. Het verdient overweging hier nog eens over na te denken, en ook de checken of de gehanteerde huurtarieven wel passen bij deze tij. Meer hierover vindt u in deze kennisbank bij 'gebouwen' > 'verhuur & pacht'.  

Organiseren van speciale acties

Dit gebeurt meestal ten behoeve van een specifiek (restauratie-)project, maat kan ook een terugkerend (jaarlijks) karakter hebben. De ideeën zijn er legio: fancy fairs, talentenveilingen, verkoop van oliebollen/wafels etc., bezorgen van kerstpost, sponsorlopen, ….  Misschien zijn er (jonge) vrijwilligers te vinden voor het runnen van een (permanente) online boeken- of vlooienmarkt? (Opletten: voor permanente activiteiten geldt BTW-plicht).

Grote-gevers beleid

Ook vooral van toepassing op grote (restauratie-) projecten. Check welke vermogende personen binnen en buiten de gemeente in uw werkingsgebied wonen en probeer ze te bewegen (eenmalig) grote sommen geld te doneren (als je het niet vraagt krijg je het niet). Niet alleen natuurlijke personen, maar ook (vooral) bedrijven kunnen op deze manier worden benaderd.

Raad voor de Plaatselijke Geldwerving (RPG)

Gemeenten worden in het plaatselijke geldwervingsproces ondersteund door de Raad voor de Plaatselijke Geldwerving (RPG). Klik hier voor het meest recente jaarverslag.

Subsidies

Informatie over subsidies ten behoeven van gebouwenonderhoud en -restauratie treft u elders op deze website aan. Maar er zijn veel meer mogelijkheden om subsidies aan te vragen, meer dan je zou kunnen bedenken.Voor projecten inzake gemeenschapsbouw cq sociale initiatieven bijvoorbeeld kan vaak een beroep worden gedaan op de burgerlijke gemeente of de provincie, vooropgesteld dat de activiteit niet (primair) een godsdienstige boodschap heeft.

Voor culturele projecten kan bijvoorbeeld een beroep worden gedaan op het Prins Bernhard Cultuurfonds.

Voor projecten op het gebied van gemeente-opbouw of bijvoorbeeld kerkvernieuwing is het belangrijkste externe fonds dat hiervoor regelmatig subsidies verleent de Maatschappij van Welstand, die tegenwoordig ook de aanvragen van de Insinger Stichting behandelt.

Daarnaast is er een groot aantal fondsen dat regionaal werkt. De Protestantse Kerk heeft een boekje uitgegeven met informatie over subsidies, niet heel actueel maar met veel nuttige informatie, ook over regionaal werkende fondsen.

Een overzicht van alle subsidieverstrekkende fondsen in Nederland is opgenomen in het Fondsenboek (meest recente uitgave 2017) van het Kenniscentrum Filantropie. En vooral grotere gemeenten met heel veel verschillende werkterreinen en die dus mogelijk subsidies laten liggen kunnen eventueel zelfs een beroep doen op organisaties zoals PNO consultants.

Kijk op naar de informatie op de website van de Protestantse Kerk over 'fondsen'. 

Commissie Steunverlening binnen de Protestantse Kerk

Voor noodlijdende gemeenten en voor speciale projecten kan er een beroep gedaan worden op de Solidariteitskas. Het is de Commissie Steunverlening die de aanvragen beoordeelt. Zie voor meer informatie het artikel dat verscheen in 'Kerkbeheer' van mei 2017. Zie hier.  Kijk ook voor informatie op de site van de Protestantse Kerk. Zie hier.

Update 15 oktober 2019